Hộ chiếu Thổ Nhĩ Kỳ: mạnh ở đâu, yếu ở đâu

Thổ Nhĩ Kỳ là chương trình quốc tịch đầu tư duy nhất có quy mô lớn mà nhà đầu tư nhận về một tài sản có thể ở, cho thuê và bán lại ở một thành phố hơn mười lăm triệu dân. Đó là sức hút thật. Nhưng nếu mục tiêu chính là hộ chiếu để đi lại, cần nhìn thẳng vào một điều: hộ chiếu Thổ yếu đúng ở những nơi người Việt cần nhất, và mạnh ở những nơi ít ai quảng cáo.

Chỗ yếu: châu Âu và nước Anh

Thổ Nhĩ Kỳ là ứng viên gia nhập Liên minh châu Âu nhiều thập kỷ nhưng công dân vẫn chưa được miễn thị thực Schengen. Người mang hộ chiếu Thổ muốn đi Paris, Berlin, Rome vẫn nộp hồ sơ ở lãnh sự như người mang hộ chiếu Việt Nam. Với Vương quốc Anh cũng vậy.

Ví dụ: chị Hạnh có con học thạc sĩ ở Amsterdam. Chị cân nhắc giữa quốc tịch Thổ và một hộ chiếu Caribe. Nếu mục đích chính là sang thăm con hai ba lần mỗi năm mà không phải xin thị thực, hộ chiếu Thổ không giải quyết được gì — chị chỉ đổi từ xin thị thực Schengen bằng hộ chiếu Việt Nam sang xin thị thực Schengen bằng hộ chiếu Thổ. Hồ sơ có thể nhẹ hơn ở một số lãnh sự, nhưng vẫn là xin.

Chỗ mạnh thứ nhất: thị thực E-2 của Mỹ

Thổ Nhĩ Kỳ có hiệp định thương mại và đầu tư với Mỹ đủ điều kiện cho thị thực E-2 — loại thị thực cho nhà đầu tư điều hành doanh nghiệp tại Mỹ, gia hạn được nhiều lần, vợ chồng và con dưới 21 tuổi đi kèm. Đây là lý do nhiều gia đình chọn Thổ làm "bước đệm" sang Mỹ.

Nhưng phải nói rõ phần luật: từ cuối năm 2022, Mỹ yêu cầu người có quốc tịch qua đầu tư phải cư trú thật ở nước đó ít nhất ba năm trước khi dùng quốc tịch ấy xin E-2. Nghĩa là người nhận quốc tịch Thổ qua mua nhà rồi ở Việt Nam sẽ không dùng ngay được con đường này. Một gia đình thật sự chuyển sang sống ở Istanbul hay Antalya vài năm thì khác. Cố vấn AIDinhCu đặt điều kiện này vào luật C1 khi khách chọn mục tiêu định cư Mỹ.

Chỗ mạnh thứ hai: phía Đông

Hộ chiếu Thổ đi Nhật Bản ngắn ngày không cần thị thực — điều mà hộ chiếu Caribe nào cũng có, nhưng hộ chiếu Việt Nam thì không. Thổ Nhĩ Kỳ còn có quan hệ đặc biệt với các nước nói tiếng gốc Turk ở Trung Á — Kazakhstan, Uzbekistan, Kyrgyzstan, Azerbaijan — và nhiều nước vùng Kavkaz, Balkan. Với doanh nhân làm ăn ở các thị trường này, hộ chiếu Thổ hữu dụng theo cách mà bảng xếp hạng không phản ánh hết.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng có mạng bay rộng từ Istanbul, một trong những trung tâm trung chuyển lớn nhất thế giới. Có quốc tịch, có nhà ở Thổ thì việc đi lại châu Phi, Trung Đông, Trung Á từ đây rất thuận — miễn là các nước đó không đòi thị thực với công dân Thổ.

Điều cần biết trước khi ký mua nhà

• Thời gian nắm giữ: bất động sản dùng để xin quốc tịch phải giữ một thời gian tối thiểu, có cam kết không bán ghi trên sổ đăng ký đất. Mức đầu tư tối thiểu và thời hạn nắm giữ đã được nâng trong những năm gần đây — phân tích riêng ở trang chương trình Thổ Nhĩ Kỳ trên AIDinhCu.
• Nghĩa vụ quân sự: luật Thổ Nhĩ Kỳ có nghĩa vụ quân sự với nam công dân. Gia đình có con trai nên hỏi luật sư Thổ về việc chế độ này áp dụng thế nào với người nhập tịch, độ tuổi và các hình thức miễn, hoãn, thay vì nghe một câu "không sao đâu".
• Quốc tịch Việt Nam: Thổ cho giữ quốc tịch gốc, nhưng việc giữ quốc tịch Việt Nam lại do luật Việt Nam quyết định. Phần này có trong chuyên mục song quốc tịch.

Đặt cạnh hộ chiếu Caribe

Nói gọn: hộ chiếu Caribe mạnh ở phía Tây — Schengen, phần lớn là cả Anh — và yếu ở Mỹ. Hộ chiếu Thổ mạnh ở phía Đông và có E-2, nhưng yếu ở châu Âu. Một gia đình làm ăn với Trung Á và có kế hoạch dài hạn sang Mỹ sẽ thấy Thổ hợp. Một gia đình cần đi châu Âu tự do thì Caribe hợp hơn. Một số gia đình chọn cả hai cho hai mục đích khác nhau, nhưng đó là chi phí kép và hồ sơ kép.

So từng điểm đến của hộ chiếu Thổ với hộ chiếu Việt Nam trên trang hộ chiếu Thổ Nhĩ Kỳ, rồi đặt nó cạnh hộ chiếu Grenada để thấy hai hướng mạnh khác nhau. Điều kiện thị thực từng nước có thể đổi, nên đối chiếu trên trang chính thức trước khi quyết định.