Mười năm trước, nhiều người có quốc tịch Caribe mà chưa từng nói chuyện với một cán bộ nào của nước đó. Hồ sơ đi qua đại lý, giấy tờ đi qua đường bưu điện, hộ chiếu gửi về tận nhà. Điều đó đã thay đổi. Theo thoả thuận chung tháng 3/2024 và sáu nguyên tắc thống nhất với Bộ Tài chính Mỹ, năm nước Antigua và Barbuda, Dominica, Grenada, St Kitts và Nevis, Saint Lucia đưa phỏng vấn thành một bước của quy trình. Nhiều gia đình Việt lo lắng về buổi này hơn mức cần thiết — và chuẩn bị sai hướng.
- Phỏng vấn người nộp là một trong sáu nguyên tắc năm nước Caribe thống nhất với Bộ Tài chính Mỹ.
- Hình thức — trực tiếp hay qua video — và người phải phỏng vấn do từng đơn vị quốc tịch quy định.
- Mục đích chính là xác minh danh tính và đối chiếu thông tin đã khai, không phải kiểm tra kiến thức.
- Người không nói tiếng Anh thường được dùng phiên dịch theo quy định của chương trình.
Vì sao phỏng vấn trở thành bắt buộc
Giấy tờ có thể làm giả, ảnh có thể là người khác, và người đứng tên hồ sơ đôi khi chỉ là người đứng thay cho một chủ tiền thật. Phỏng vấn trả lời câu hỏi mà giấy tờ không trả lời được: người ngồi trước mặt có đúng là người trong hồ sơ, có hiểu mình đang nộp gì, và câu chuyện về tiền có tự nhiên hay học thuộc. Với các đối tác như Liên minh châu Âu hay Vương quốc Anh, đây là bằng chứng các chương trình không còn bán hộ chiếu "qua bưu điện".
Thường được hỏi những gì
- Bản thân và gia đình: học vấn, công việc, các thành viên đi kèm, ai sống ở đâu.
- Công việc và tài sản: công ty làm gì, vai trò của bạn, tài sản tích luỹ thế nào qua các năm.
- Nguồn tiền đầu tư: tiền lấy từ đâu, đi qua những tài khoản nào.
- Lý do chọn chương trình: bạn muốn gì ở quốc tịch này, có dự định sống hay đầu tư tại đảo không.
- Lịch sử đi lại và di trú: các nước từng sống, từng bị từ chối thị thực chưa, có hồ sơ ở chương trình khác không.
Câu hỏi về lịch sử hay địa lý của đảo, nếu có, thường chỉ để xem bạn có quan tâm thật. Không ai bị từ chối vì không nhớ dân số Grenada.
Khác với phỏng vấn thị thực Mỹ, nơi viên chức lãnh sự quyết định ngay tại quầy, phỏng vấn quốc tịch đầu tư là một phần của bộ thẩm định. Cán bộ ghi nhận, đối chiếu với báo cáo của công ty thẩm định và giấy tờ, rồi hồ sơ mới đi tiếp tới bước quyết định. Vì vậy một câu trả lời chưa rõ trong buổi phỏng vấn thường dẫn tới yêu cầu bổ sung giấy tờ, chứ hiếm khi là lời từ chối ngay. Điều đó cũng có nghĩa: những gì bạn nói được lưu lại và đặt cạnh mọi giấy tờ khác trong hồ sơ, kể cả những giấy bạn sẽ nộp sau này khi gia hạn hộ chiếu hay thêm người phụ thuộc.
Chỗ hồ sơ hay bị nghi ngờ
Chị Lan đứng tên hồ sơ, nhưng việc kinh doanh và chuyển tiền đều do chồng chị lo. Trong phỏng vấn, chị không mô tả được công ty của mình bán gì cho ai. Cán bộ ghi nhận điểm này và hỏi thêm giấy tờ. Hồ sơ không bị từ chối, vì sau đó gia đình giải thích được rằng tài sản là chung và người chồng mới là người điều hành — nhưng chậm thêm vài tháng. Nếu ngay từ đầu người chồng là người nộp chính, chuyện đã đơn giản hơn.
Những tín hiệu cán bộ chú ý:
- Người nộp chính không hiểu nguồn tiền của chính mình.
- Câu trả lời khác với tờ khai: năm thành lập công ty, chức danh, số con.
- Câu trả lời như học thuộc, giống từng chữ với văn bản giải trình.
- Có người khác "nhắc bài" trong phòng khi phỏng vấn qua video.
Chuẩn bị đúng hướng
Chuẩn bị tốt nhất không phải là học thuộc câu trả lời, mà là đọc lại toàn bộ hồ sơ mình đã nộp. Mọi con số, mọi mốc thời gian, mọi chức danh trong đơn phải là thứ bạn nói ra tự nhiên được. Nếu có chỗ tờ khai do người khác điền mà bạn chưa đọc kỹ, đây là lúc phát hiện và — nếu sai — chủ động báo đính chính trước buổi phỏng vấn.
Về phiên dịch: nếu không thoải mái với tiếng Anh, hãy dùng phiên dịch theo quy định của chương trình. Nói qua phiên dịch rõ ràng tốt hơn nhiều so với tiếng Anh chắp vá dẫn tới hiểu sai. Với phỏng vấn qua video, chọn nơi yên tĩnh, đường truyền ổn định, ngồi một mình trừ khi được yêu cầu có người phụ thuộc cùng tham gia.
Người phụ thuộc có phải phỏng vấn không
Tuỳ đơn vị quốc tịch. Vợ hoặc chồng và con đã trưởng thành có thể được hỏi riêng hoặc cùng người nộp chính. Câu chuyện của các thành viên phải khớp nhau: nếu vợ nói gia đình định chuyển sang đảo, chồng nói chỉ cần hộ chiếu để đi lại, cán bộ sẽ hỏi tiếp — không phải vì một trong hai câu sai, mà vì chúng mâu thuẫn. Thống nhất mục tiêu trong gia đình trước, như bộ lọc mục tiêu hộ chiếu của AIDinhCu gợi ý, là việc nên làm từ trước khi nộp.
Công cụ Sẵn sàng hồ sơ có phần tự kiểm "nói được hồ sơ của mình". Hình thức phỏng vấn cụ thể của từng nước được đơn vị quốc tịch hoặc đại lý thông báo khi tới bước này — trang hộ chiếu Dominica và các trang cùng nhóm dẫn về cơ quan của từng nước.
Phỏng vấn quốc tịch đầu tư có hỏi kiến thức về đảo quốc không?
Có thể có vài câu để xem bạn có quan tâm thật, nhưng trọng tâm là danh tính, công việc, nguồn tiền và lý do chọn chương trình.
Không nói được tiếng Anh thì phỏng vấn thế nào?
Thường được dùng phiên dịch theo quy định của chương trình. Nói rõ qua phiên dịch tốt hơn tiếng Anh chắp vá dẫn tới hiểu sai.
Nên chuẩn bị gì trước buổi phỏng vấn?
Đọc lại toàn bộ hồ sơ đã nộp: con số, mốc thời gian, chức danh. Nếu phát hiện chỗ sai, chủ động báo đính chính trước buổi phỏng vấn.
Vợ chồng có bị hỏi riêng không?
Tuỳ đơn vị quốc tịch. Điều quan trọng là câu chuyện của các thành viên khớp nhau về mục tiêu, tài sản và kế hoạch.
