Ông bà của gia đình chị Lan, ngoài bảy mươi, được con cái đưa sang Bồ Đào Nha thăm cháu. Hồ sơ thị thực Schengen của hai ông bà bị trả về bổ sung chỉ vì một tờ giấy: hợp đồng bảo hiểm mua ở Việt Nam ghi phạm vi "châu Á – châu Âu" nhưng không thể hiện rõ quyền lợi vận chuyển y tế về nước, và ngày hiệu lực ngắn hơn lịch trình hai ngày. Bảo hiểm du lịch là giấy tờ rẻ nhất trong hồ sơ, nhưng là chỗ nhân viên lãnh sự đọc rất nhanh và trả về cũng rất nhanh nếu sai.
- Thị thực Schengen ngắn hạn bắt buộc bảo hiểm y tế du lịch chi trả tối thiểu 30.000 EUR, theo điều 15 Bộ luật Thị thực EU.
- Bảo hiểm phải có hiệu lực trên toàn khối Schengen và suốt thời gian lưu trú dự kiến.
- Phải bao gồm chi phí vận chuyển về nước vì lý do y tế, cấp cứu và điều trị nội trú khẩn cấp.
- Hồ sơ thẻ cư trú đầu tư ở Hy Lạp, Bồ Đào Nha và nhiều nước khác đòi bảo hiểm y tế riêng, khác bảo hiểm du lịch.
Yêu cầu của khối Schengen: bốn điểm phải thấy ngay trên giấy
Điều 15 của Bộ luật Thị thực đặt điều kiện cho bảo hiểm y tế du lịch. Nhân viên lãnh sự tìm bốn điểm:
- Mức chi trả tối thiểu 30.000 EUR, hoặc tương đương bằng đồng tiền khác. Hợp đồng ghi bằng đô la hay đồng Việt Nam phải quy đổi rõ là đủ mức.
- Phạm vi lãnh thổ bao gồm toàn bộ các nước Schengen. Gói "châu Âu" chung chung, hay gói chỉ ghi một nước, dễ bị hỏi lại.
- Quyền lợi bắt buộc: chi phí đưa về nước vì lý do y tế, cấp cứu, điều trị nội trú khẩn cấp, và cả trường hợp tử vong.
- Thời hạn phủ kín lịch trình, từ ngày nhập cảnh tới ngày rời khối.
Bảo hiểm mua ở Việt Nam được chấp nhận nếu đáp ứng đủ các điều kiện trên. Nhiều công ty trong nước có sản phẩm thiết kế riêng cho hồ sơ Schengen, kèm thư xác nhận bằng tiếng Anh nêu rõ mức chi trả và phạm vi. Thư này nên in kèm bản hợp đồng.
Với thị thực nhiều lần, quy định chỉ đòi bảo hiểm cho chuyến đầu tiên, nhưng người xin phải cam kết mua bảo hiểm cho các chuyến sau. Ở cửa khẩu, cảnh sát biên phòng có thể hỏi lại giấy bảo hiểm của chuyến hiện tại.
Lỗi hay gặp làm hồ sơ bị trả
Lỗi phổ biến nhất là ngày lệch: mua bảo hiểm theo ngày bay, quên rằng lịch trình có thể dài thêm một hai ngày khi chuyến về là chuyến đêm. Lỗi thứ hai là tên lệch với hộ chiếu — thiếu tên đệm, sai thứ tự. Lỗi thứ ba là gói bảo hiểm có mức khấu trừ quá cao hoặc loại trừ hoạt động trùng với mục đích chuyến đi, chẳng hạn trượt tuyết ở dãy Alps.
Lỗi thứ tư hay gặp với người lớn tuổi: nhiều gói có giới hạn tuổi hoặc giảm quyền lợi sau một độ tuổi nhất định. Ông bà chị Lan suýt mua phải gói chỉ chi trả đầy đủ cho người dưới 70. Đọc kỹ bảng quyền lợi theo độ tuổi trước khi trả tiền.
Bệnh có sẵn: chỗ hợp đồng im lặng
Phần lớn bảo hiểm du lịch loại trừ bệnh có sẵn — tiểu đường, tim mạch, huyết áp đã điều trị trước chuyến đi — hoặc chỉ chi trả phần cấp cứu cấp tính. Hồ sơ thị thực vẫn đạt vì mức 30.000 EUR đã ghi đủ. Nhưng khi ông bà nhập viện ở Lisbon vì biến chứng của bệnh có sẵn, bảo hiểm có thể từ chối phần lớn chi phí. Với người cao tuổi, đáng trả thêm cho gói có điều khoản bệnh có sẵn, và mang theo đơn thuốc, tóm tắt bệnh án bằng tiếng Anh.
Bảo hiểm cho hồ sơ thẻ cư trú: một loại khác
Khi gia đình nộp hồ sơ thị thực vàng Hy Lạp hay thẻ cư trú đầu tư Bồ Đào Nha, yêu cầu bảo hiểm không còn là bảo hiểm du lịch ngắn ngày. Cơ quan di trú đòi bảo hiểm y tế có hiệu lực ở nước đó cho cả thời hạn thẻ hoặc ít nhất một năm, gia hạn theo mỗi kỳ. Thẻ cư trú ở Thổ Nhĩ Kỳ cũng gắn với bảo hiểm y tế. Ở Dubai và Abu Dhabi, người cư trú bắt buộc có bảo hiểm y tế.
Bảo hiểm du lịch mua ở Việt Nam thường không đáp ứng loại yêu cầu này. Gia đình nên hỏi rõ cơ quan tiếp nhận hồ sơ cần gì: công ty bảo hiểm được cấp phép ở nước đó, mức chi trả, phạm vi điều trị ngoại trú hay chỉ nội trú.
Mỹ, Anh và những nơi không bắt buộc
Hồ sơ thị thực du lịch Mỹ và Vương quốc Anh không đòi bảo hiểm. Nhưng không bắt buộc không có nghĩa là không cần. Chi phí cấp cứu và nằm viện ở Mỹ thuộc loại cao nhất thế giới; một ca mổ ruột thừa có thể tốn hơn cả chuyến đi. Với người mang hộ chiếu thứ hai đi lại nhiều nơi, một gói bảo hiểm du lịch nhiều chuyến theo năm, phạm vi toàn cầu có cả Mỹ, thường hợp lý hơn mua lẻ từng chuyến. Một số ít nước khác lại bắt buộc bảo hiểm ở cửa khẩu; chính sách này thay đổi, nên kiểm trước khi đi.
Mua thế nào cho một hành trình nhiều chặng
Hành trình Hà Nội – Istanbul – Athens – Rome – về nước cần một hợp đồng phủ cả Thổ Nhĩ Kỳ (ngoài Schengen) lẫn khối Schengen, liên tục từ ngày rời Việt Nam tới ngày về. Mua hai hợp đồng nối nhau dễ để hở một ngày ở giữa. Công cụ Lộ trình nhiều chặng giúp liệt kê đúng các nước và ngày; nếu có chặng Schengen dài, kiểm hạn mức bằng công cụ đếm 90/180 ngày rồi mới chốt ngày bảo hiểm. Người đã có hộ chiếu Caribe, được miễn thị thực Schengen, không phải nộp bảo hiểm cho lãnh sự — nhưng vẫn nên mua, vì rủi ro y tế không phụ thuộc vào hộ chiếu; xem thêm ở trang hộ chiếu thứ hai. Yêu cầu bảo hiểm của từng nước và từng loại thẻ có thể thay đổi; hãy đối chiếu trên trang lãnh sự hoặc cơ quan di trú trước khi mua.
Bảo hiểm cho thị thực Schengen cần mức chi trả bao nhiêu?
Tối thiểu 30.000 EUR, phạm vi toàn khối Schengen, phủ suốt thời gian lưu trú, và phải bao gồm cấp cứu, điều trị nội trú khẩn cấp cùng chi phí vận chuyển về nước vì lý do y tế.
Mua bảo hiểm ở Việt Nam có được lãnh sự chấp nhận không?
Được, nếu hợp đồng đáp ứng đủ mức chi trả, phạm vi và quyền lợi theo Bộ luật Thị thực. Nên kèm thư xác nhận bằng tiếng Anh ghi rõ các điểm này.
Người trên 70 tuổi mua bảo hiểm có gì cần lưu ý?
Nhiều gói giới hạn tuổi hoặc giảm quyền lợi theo độ tuổi, và loại trừ bệnh có sẵn. Đọc bảng quyền lợi theo tuổi và cân nhắc gói có điều khoản cho bệnh có sẵn.
Đi Mỹ có bắt buộc mua bảo hiểm không?
Hồ sơ thị thực Mỹ không đòi bảo hiểm, nhưng chi phí y tế ở Mỹ rất cao, nên một gói bảo hiểm du lịch có phạm vi gồm Mỹ là rất đáng cân nhắc.
