Nhiều gia đình nhận hộ chiếu Caribe xong liền nghĩ: từ nay đi đâu cũng dùng cuốn mới. Ở châu Á, đó thường là một sai lầm nhỏ nhưng tốn kém. Hộ chiếu Việt Nam được hưởng khung miễn thị thực trong khối ASEAN, và ở một số nước Đông Nam Á, nó còn thuận hơn hộ chiếu Grenada hay St Kitts. Lên phía bắc — Hàn Quốc, Hồng Kông, Trung Quốc, Đài Loan — hộ chiếu thứ hai mới phát huy, và mỗi hộ chiếu Caribe mở một tập cửa khác nhau. Bài này đi qua từng vùng, với hành trình thật của một gia đình.
- Hộ chiếu Việt Nam được miễn thị thực ngắn hạn ở các nước ASEAN, phần lớn khoảng 30 ngày; Brunei ngắn hơn.
- Nhật Bản đòi thị thực với cả hộ chiếu Việt Nam lẫn hộ chiếu Grenada và St Kitts.
- Hàn Quốc miễn thị thực ngắn hạn cho hộ chiếu Grenada và St Kitts nhưng đòi giấy phép điện tử K-ETA; hộ chiếu Việt Nam cần thị thực, trừ đảo Jeju.
- Grenada có thoả thuận miễn thị thực với Trung Quốc; St Kitts và Nevis thì không, nhưng được miễn thị thực vào Đài Loan.
Đông Nam Á: hộ chiếu Việt Nam đã đủ dùng
Khung miễn thị thực giữa các nước ASEAN cho người mang hộ chiếu phổ thông Việt Nam vào Thái Lan, Singapore, Malaysia, Indonesia, Campuchia, Lào, Philippines mà không xin trước. Thời hạn mỗi nước một khác, phần lớn khoảng một tháng; Brunei ngắn hơn. Với chuyến nghỉ hè Bangkok – Penang – Singapore, cuốn Việt Nam là đủ.
Điều ít ai nói: ở vài nước Đông Nam Á, hộ chiếu Caribe lại kém thuận hơn. Một số hộ chiếu Caribe phải xin thị thực điện tử vào Thái Lan hay Indonesia, trong khi cuốn Việt Nam đi thẳng. Lý do đơn giản: chính sách thị thực xây trên quan hệ song phương, và Việt Nam có quan hệ khu vực dày hơn nhiều so với các đảo quốc vùng Caribe. Người có hai cuốn nên kiểm từng nước trước khi chọn cuốn.
Lưu ý cho người đã nhập cảnh Việt Nam bằng hộ chiếu nước ngoài: muốn sang Campuchia rồi quay lại Việt Nam thì chặng về phải tính như người nước ngoài, cần thị thực hoặc miễn thị thực Việt Nam theo quốc tịch đó. Dùng cuốn Việt Nam cho cả vòng Đông Dương là gọn nhất.
Hàn Quốc: K-ETA cho hộ chiếu thứ hai
Với hộ chiếu Việt Nam, Hàn Quốc đòi thị thực, trừ đảo Jeju có chính sách miễn thị thực riêng khi bay thẳng tới đảo. Người có thị thực còn hạn của một số nước như Mỹ, Canada, Úc có thể được miễn thị thực khi quá cảnh Hàn Quốc trong thời gian ngắn, theo điều kiện cụ thể.
Hộ chiếu Grenada và St Kitts được miễn thị thực ngắn hạn, nhưng phải xin K-ETA — giấy phép du lịch điện tử của Hàn Quốc — trước chuyến bay. Đây là nơi hộ chiếu thứ hai tiết kiệm rõ nhất cho gia đình hay sang Seoul thăm con du học hoặc làm ăn.
Nhật Bản: hai cuốn như nhau
Nhật Bản đòi thị thực với hộ chiếu Việt Nam, và cả với hộ chiếu Grenada lẫn St Kitts. Chọn cuốn nào để xin là chuyện thực tế: cuốn nào có lịch sử đi lại dày hơn, giấy tờ tài chính và công việc gắn với tên nào. Với người đang sống ở Việt Nam, xin bằng cuốn Việt Nam thường tự nhiên hơn — hồ sơ chứng minh việc làm, nhà cửa đều ở đây. Nhật Bản có cơ chế thị thực điện tử cho công dân một số nước cư trú ở một số nơi; điều kiện nên tra trên trang Bộ Ngoại giao Nhật trước khi nộp.
Hồng Kông, Trung Quốc, Đài Loan: hai hộ chiếu Caribe, hai bản đồ
Hồng Kông miễn thị thực ngắn hạn cho cả hộ chiếu Grenada và St Kitts. Hộ chiếu Việt Nam thì phải xin trước qua kênh điện tử của Hồng Kông.
Với Trung Quốc đại lục, Grenada và Trung Quốc có thoả thuận miễn thị thực lẫn nhau, nên người mang hộ chiếu Grenada vào được ngắn hạn mà không xin thị thực. St Kitts và Nevis có quan hệ ngoại giao với Đài Loan chứ không phải với Bắc Kinh, nên hộ chiếu St Kitts phải xin thị thực Trung Quốc như hộ chiếu Việt Nam. Ngược lại, St Kitts được miễn thị thực vào Đài Loan, còn hộ chiếu Grenada phải xin. Saint Lucia cũng là nước có quan hệ với Đài Loan.
Với gia đình làm ăn ở Thượng Hải, Quảng Châu, hộ chiếu Grenada là lợi thế thật. Với gia đình có con học ở Đài Bắc hay hay sang Đài Loan làm việc, St Kitts hợp hơn. Đây là một ví dụ rõ về chuyện "hộ chiếu mạnh" không có nghĩa chung chung — nó phụ thuộc bạn đi đâu. Trung Quốc cũng có các chương trình miễn thị thực quá cảnh cho công dân một danh sách nước, mở rộng nhiều lần gần đây; kiểm danh sách hiện hành nếu chỉ dừng chân vài ngày.
Một hành trình mẫu
Gia đình anh Minh có cả hai quốc tịch Việt Nam và Grenada, muốn đi: Hà Nội – Seoul – Thượng Hải – Hồng Kông – Bangkok – về Hà Nội.
- Rời Hà Nội bằng hộ chiếu Việt Nam ở cửa khẩu; ở quầy hãng bay đưa thêm cuốn Grenada vì chặng tới Seoul dùng cuốn đó.
- Seoul: vào và ra bằng Grenada, có K-ETA trước.
- Thượng Hải: vào và ra bằng Grenada, miễn thị thực theo thoả thuận song phương.
- Hồng Kông: vào và ra bằng Grenada, miễn thị thực.
- Bangkok: đổi sang hộ chiếu Việt Nam, miễn thị thực ASEAN — khi rời Hồng Kông bằng Grenada, ở quầy hãng bay đưa cuốn Việt Nam cho chặng Bangkok.
- Về Hà Nội bằng hộ chiếu Việt Nam.
Mỗi nước vào bằng cuốn nào thì ra bằng cuốn đó, và tên trên vé phải khớp cả hai cuốn. Nếu cùng gia đình đó chỉ có hộ chiếu Việt Nam, họ phải xin ba thị thực trước chuyến đi: Hàn Quốc, Trung Quốc và Hồng Kông.
Kiểm trước, đừng nhớ
Chính sách thị thực ở châu Á thay đổi khá nhanh: Thái Lan, Trung Quốc, Hàn Quốc đều điều chỉnh danh sách miễn thị thực và thời hạn nhiều lần trong mấy năm gần đây, có khi chỉ theo từng đợt thí điểm. Công cụ Lộ trình nhiều chặng của AIDiTru cho biết với từng chặng, cuốn nào miễn và cuốn nào phải xin trước. Trang hộ chiếu Grenada và hộ chiếu St Kitts liệt kê những điểm đến mỗi cuốn mở thêm so với hộ chiếu Việt Nam. Trước khi đặt vé, hãy đối chiếu trang chính thức của cơ quan di trú hoặc Bộ Ngoại giao nước đến.
Đi Thái Lan nên dùng hộ chiếu Việt Nam hay hộ chiếu Caribe?
Hộ chiếu Việt Nam thường thuận hơn nhờ khung miễn thị thực ASEAN, trong khi một số hộ chiếu Caribe phải xin thị thực điện tử. Kiểm chính sách hiện hành trước chuyến đi.
Hộ chiếu Grenada vào Trung Quốc có cần thị thực không?
Grenada và Trung Quốc có thoả thuận miễn thị thực lẫn nhau cho chuyến ngắn hạn. Hộ chiếu St Kitts thì vẫn phải xin thị thực Trung Quốc.
Hộ chiếu Caribe có giúp đi Nhật Bản không?
Không đáng kể. Nhật Bản đòi thị thực với hộ chiếu Grenada, St Kitts cũng như hộ chiếu Việt Nam.
K-ETA là gì?
Giấy phép du lịch điện tử của Hàn Quốc dành cho người được miễn thị thực, phải xin trực tuyến trước khi lên máy bay. Người mang hộ chiếu Grenada hay St Kitts cần nó khi sang Hàn Quốc ngắn hạn.
